Toplumsal Cinsiyet Politikaları Çalışma Grubu

Toplumsal Cinsiyet Politikaları Çalışma Grubu Manifestosu

Çalışma Alanı:

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı içerisinde toplumsal cinsiyet eşitliğini hayata geçirmeye, cinsiyete dayalı şiddeti önlemeye, vuku bulması halinde çatışma süreçlerinin işlemesine yönelik faaliyetlerde bulunmak.

Bu kapsamda:

a- Toplumsal Cinsiyet Politika Belgesi ve Cinsel Şiddete Karşı Politika Belgelerini oluşturmak

b- Bu belgelerin rasyonel oluşumuna ve daha sonrasında uygulanabilmesine olanak sağlayan bir ortam inşasına yönelik adımlar atmak.

Bu amaçla:

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağını oluşturan bireylerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yaklaşımını analiz etmek, grubun ihtiyaçlarını belirlemek.
Toplumsal Cinsiyet Atölyesi düzenlemek.
Cinsel Şiddet Atölyesi düzenlemek.
“Kadının beyanı esastır “ ne demek konulu bir sunum organize etmek.
LGBTİ+ kavramlarının ne olduğu ile ilgili bir seminer düzenlemek.
Bu atölye ve seminerlere grubun genelinin katılımını sağlamak için yöntemler belirlemek.

c- Toplumsal Cinsiyet Politikaları Çalışma Grubu, ağ içerisinde toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı ve cinsiyet temelli şiddetle sonuçlanan durumların ele alınma süreçlerinde, ağ dışındaki konunun uzmanı bir etik kurul (Türkiye Psikologlar Derneği, KAOS-GL vb.) ile birlikte çalışır. Grubun bu süreçlerdeki rolü beyanları kabul etmek, sadece bu amaçla kullanılacak ayrı bir mail adresi oluşturmak, aracılık etmektir.

Yukarıda belirtilen çatışma süreçleri, sadece Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağını oluşturan bireyler arasındaki beyanlar için geçerlidir.

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı’na yapılan yeni başvurular sırasında genel grupta yayınlanan isim listesine ilişkin, ilgili mail adresine yapılan beyanlar ayrı değerlendirilecektir. Grup olarak kararımız *beyan verenin isteği doğrultusunda* kendileriyle birebir yapılacak bir görüşmenin ya da durumu anlatan bir mailin ardından bu kişilerin başvurularının kabul edilmemesi yönündedir.

Çalışma İlkeleri:

Grubun işleyişinde yatay örgütlenme esastır.
Kararlar oybirliği (konsensüs) ile alınır.
Toplantıya katılım durumu toplantı gerçekleşmeden önce tüm grup üyelerince bildirilir.
Söz alarak konuşmak (el kaldırmak), söz kesmemek, süreye uymak (3 dakika), üstenci, yargılayıcı, suçlayıcı, etiketleyici olmayan dil kullanımı gibi şiddetsiz iletişim yöntemleri benimsenir.
Konuşmalarda gündem dışına çıkılmaz, ancak toplantıdan önce yeni gündem konusu önerilebilir.
Cinsiyete dayalı şiddet beyanlarının toplanacağı mail adresinden iki grup üyesi sorumlu olur. Mailler düzenli olarak kontrol edilir, gelen beyanlar doğrultusunda Toplumsal Cinsiyet Politikaları Çalışma Grubu toplantıya çağrılır.
Toplantılarda konuşulan kişiler yani örnekler anonim kalır, doğrudan isim kullanılmaz.
Konuşulan konular burada kalır, dedikoduya mahal verilmez.
Şiddetin nasıl uygulandığı konusunda detaya girilmez.
Tetikleyicilere karşı korunmak, bedeni dinlemek ve kendi öz bakımını yapmanın koşulları oluşturulur.
Toplantı süresi maksimum 2 saati geçmeyecek şekilde planlanır.
Toplantıların ilk 50 dakikasından sonra 10 dakika ara verilir.
Grup başlangıç aşamasında 15 günde bir toplanır. Bu süre ilerleyen zamanda grubun ihtiyacına göre yeniden belirlenebilir.
Her toplantıda kolaylaştırıcı, yazıcı, süre tutucu grup üyeleri farklı isimlerden oluşur, böylece tüm grup üyelerinin görev alması sağlanır.
Not tutucu bir sonraki toplantının şablonunu ve gündemini hazırlamakla, toplantıdan önce grubu bilgilendirmekle görevlidir.

Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddet, Cinsel Şiddetle Mücadele Politika ve Prosedür Belgesi

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı; fotoğrafı yalnızca bir ifade biçimi olarak değil, toplumsal sorumluluğun, eşitliğin, dayanışmanın ve adaletin ortak zemini olarak gören herkesi davet eden bağımsız, yatay örgütlenmiş bir buluşma alanıdır.

Bu ağ; fotoğrafçıları, fotoğraf temelli görsel sanatçıları, akademisyenleri, yazarları, editörleri, küratörleri ve bu etik ilkeleri benimseyen tüm üreticileri yan yana getirmeyi amaçlayan açık bir dayanışma pratiğidir.

Amacımız; baskıcı, dışlayıcı, sansürcü ve hegemonik müdahalelere karşı ortak bir etik duruş geliştirmek ve bu alanda dayanışmacı mücadele pratiklerini güçlendirmek, kırılgan olanı korumak, görünmeyeni görünür kılmak ve herkes için güvenli, kapsayıcı, demokratik bir üretim ortamının oluşumuna katkıda bulunmaktır.

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı; güvenli, eşitlikçi, adil ve dayanışmacı bir alan yaratabilmek için kolektif bir etik çerçeveyi benimser. Bu ilkeleri, bir zorunluluk olmaktan öte, bir arada durmayı mümkün kılan ortak sözümüz ve birbirimize karşı sorumluluğumuzun temeli olarak kabul ediyoruz.

Ağın parçası olmak isteyen herkes, bu ilkeleri gözden geçirir, benimser ve birlikte ürettiğimiz dayanışma kültürüne katkı sunar.

Bu çerçevede Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı Toplumsal Cinsiyet Eşitliği konusunda da şu ilkeleri benimser:

Cinsiyet, yönelim, kimlik ve ifade üzerinden hiçbir ayrımcılık kabul edilmez.
Temsil süreçleri, sergiler ve yayınlarda toplumsal cinsiyet eşitliği gözetilir.
Kadınların, LGBT+’ların ve dezavantajlı grupların görünürlüğü desteklenir.
Erkeklerin ayrıcalıklarını tanımak, bu ayrıcalıklardan kaynaklanan sessizlik ve korumacılık biçimlerini dönüştürmek feminist bir sorumluluktur. Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı, erkeklik normlarını sorgulamayı ve dönüşümünü teşvik eder.

Bu belge, Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı genel katılım toplantısında oydaşma yöntemiyle kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer. Belge, kolektif değerlendirme ile iki yılda bir gözden geçirilir.

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı içinde ve Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı faaliyetleri kapsamında ortaya çıkabilecek

Toplumsal cinsiyet temelli şiddet
Cinsel şiddet, cinsel taciz ve saldırı

durumlarında izlenecek süreci tanımlar.

Bu metin bir cezalandırma mekanizması değil; güvenli alan yaratma, dönüşüm sağlama ve kolektif sorumluluğu güçlendirme aracıdır.

1.AMAÇ

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı tarafından oluşturulan bu politika belgesi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve cinsel yönelim temelli her tür ayrımcılığa karşı durmayı, bu konuyu Ağ’ın ödün vermeyeceği temel ilkelerden biri haline getirmeyi ve bu doğrultuda bir topluluk kültürü oluşturmayı amaçlar. Buna göre:

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı’nın toplumsal cinsiyet temelli şiddete karşı kurumsal (kolektif) duruşunu açık biçimde ortaya koymak,
Güvenli, kapsayıcı ve eşitlikçi bir üretim alanı oluşturmak,
Bildirim ve değerlendirme süreçlerini şeffaf ve adil biçimde tanımlamak,
Onarıcı ve dönüştürücü adalet yaklaşımını işletmek,
İhlâllerin tekrarlanmasını önleyici yapısal mekanizmalar geliştirmektir.

2. KAPSAM

Bu belge;

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı üyelerini,
Çalışma gruplarını,
Koordinasyon grubunu,
Cinsel Şiddet Politika Belgesi (CŞPB) Yönlendirici grubu,
Etik Kurulu
Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı etkinliklerine katılan herkesi,
Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı adına yürütülen sergi, atölye, yayın, toplantı ve dijital platform faaliyetlerini kapsar.

3. İLKELER

Bu belge aşağıdaki ilkelere dayanır:

1. Beyanı Esas Alma

Bu belgede düzenlenen süreçlerin başlatılması için toplumsal cinsiyet temelli şiddet ve taciz bildirimleri esas alınır. Bildirimde bulunanlara karşı şüpheci, suçlayıcı ve yıldırıcı yaklaşım kabul edilmez.

2. Kapsayıcılık ve Kesişimsellik

Irk, sınıf, göçmenlik, engellilik, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, yaş, dil ve diğer kesişen baskı biçimleri dikkate alınır. İfade özgürlüğü, nefret söylemi ve ayrımcılığa yol açmadığı ve kişilik haklarını ihlâl etmediği sürece sınırsız kabul edilir.

3. Gizlilik

Süreç boyunca tarafların özel hayatı ve güvenliği korunur.
Bilgilere yalnızca yönlendirici grup ve etik kurul tarafından erişilebilir.

4. Tarafsızlık ve Güç Farklarını Gözetme

Değerlendirmelerde:

Deneyim farkı
Akademik güç
Küratoryal otorite
Sosyal görünürlük
Maddi güç
Erkeklik ayrıcalıkları, gibi güç ilişkileri göz önünde bulundurulur.

4. ŞİDDETSİZ İLETİŞİM

İletişim dili; saygılı, eşitlikçi ve kapsayıcıdır. Eleştiriler yapıcı şekilde sunulur. Şiddetsiz iletişim yöntemlerine başvurulur. Süreçte aşağılayıcı, suçlayıcı, küçültücü dil kullanılmaz.

5. DÖNÜŞTÜRÜCÜ VE ONARICI ADALET

Ağımız, ihlâller karşısında sadece cezalandırmaya veya aklamaya odaklanmaz; bunun yerine kalıcı değişimi ve mağduriyetin giderilmesini hedefleyen onarıcı adalet yaklaşımını benimser.

İhlâle maruz bırakılan kişinin özerkliği, talepleri ve ihtiyaçları birincil önceliktir. Kişinin şifa bulmasına olanak verecek güvenli ortamın yaratılması amaçlanır.
Süreç içerisinde veya sonucunda; failin özür dilemesi, samimi özeleştiri yapması, gerekli eğitimlere katılması, ağın ihlâle olanak veren koşulları yapısal olarak değiştirmesi ve dayanışmanın güçlendirilmesi gibi dönüştürücü eylem planları uygulanır.
İhlâlin ağırlığına göre, ilgili kişinin ağ faaliyetlerinden süreli veya kalıcı olarak uzaklaştırılması da önlem ve yaptırım mekanizmaları dahilindedir. İhtiyaç duyulması halinde taraflara psiko-sosyal destek olanaklarının sunulması ve ekip içi dayanışmanın güçlendirilmesi için çaba harcanır.
Benzer durumların tekrarlanmaması için iletişim ağının iyileştirilmesine yönelik uzman desteği alınır ve üyelerin tamamının cinsel taciz ve şiddet eğitimlerine katılımı sağlanır.

Onarıcı Eylem Olarak Eğitim: Etik Kurul'un incelemesi sonucunda, ihlâlin niteliğine göre sadece yaptırım uygulamakla kalınmaz; hakkında bildirimde bulunulan (ihlâlde bulunan) kişinin toplumsal cinsiyet ve şiddetsiz iletişim gibi konularda gerekli görülen eğitimlere katılması zorunlu tutulabilir ve bu eğitimlerin takibi Yönlendirici Grup tarafından yapılır.

Ağ İçi Yapısal Eğitim: Bir ihlâl süreci sonrasında, benzer durumların tekrarlanmasını engellemek adına ağın mevcut durumunda yapısal bir eksiklik (örneğin; onay kültürü veya şiddet türleri hakkında bilgi eksikliği) tespit edilirse, tüm ağ üyelerinin cinsel taciz ve şiddet eğitimlerine acilen dahil olması sağlanır.

6. KAVRAMLAR VE TANIMLAR

Ağın güvenli, eşit ve demokratik bir üretim ortamı olabilmesi için hangi sınırların ihlâl kabul edildiği aşağıda tanımlanmıştır:

Onay (Rıza): Kişinin belirli bir cinsel davranışı veya teması yaşamak istediğini sözlü veya bedensel olarak net bir şekilde belirtmesidir. Sessiz kalmak onay anlamına gelmez; ayrıca onay tek seferliktir, geri çekilebilirdir ve duygusal baskı ya da manipülasyon yoluyla kurulan "onay inşası" durumlarında geçerli değildir.
Cinsel Taciz: Kişinin onayı olmaksızın gerçekleştirilen, fiziksel temas içermeyen ancak görsel, sözel ve davranışsal boyutta cinsel nitelik taşıyan rahatsız edici fiillerdir.

Basit Cinsel Taciz: Laf atmak, onaysız cinsel içerikli şaka yapmak.
Nitelikli Cinsel Taciz: Kişinin cinsel yaşamı veya cinsiyet kimliği hakkında dedikodu üretmek, ayrımcı sözler sarf etmek.
Süreğen Cinsel Taciz: "Hayır" cevabını kabul etmeyerek flört etmek için ısrarcı davranmak, duygusal baskı uygulamak.

Cinsel Saldırı: Temas içeren ve istenmeyen dokunuşlar, tecavüz girişimi, birini oral seks, penetrasyon gibi cinsel davranışlara zorlama. (Ceza maddesi: TCK 102)
Nitelikli Cinsel Saldırı: Tecavüz. Cinsel saldırı suçunun vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenen hali. (Ceza maddesi: TCK 102/2)
Görünür ve Gizli Hiyerarşi: Ağ içerisindeki kişiler arası (deneyim, bilgi, yaş, sektördeki statü, sosyal güç) dinamiklerin açık ya da örtülü bir şekilde; aşağılama, sessizleştirme, dışarıda bırakma, cezalandırma veya sindirme aracına dönüştürülmesidir. Fotoğraf üretim ve paylaşım alanlarındaki ihlâllerde bu hiyerarşik zemin özellikle gözetilir.
Misilleme: Cinsel ya da romantik bir teklifi reddeden veya taciz/şiddet beyanında bulunan kişinin hayatının intikam amacıyla zorlaştırılması, üretim ve dayanışma alanlarından dışlanmasıdır. Bir misilleme eylemi başlı başına bir cinsel taciz türü kabul edilir.
Israrlı Takip (Stalking) ve Sanal Şiddet: Bireyin fiziksel veya sosyal medya başta olmak üzere sanal yollarla izinsiz takip edilmesi, sınırlarının ihlâl edilerek güvensiz hissettirilmesi; teknoloji kullanılarak özel görüntülerin izinsiz yayılması veya onay dışında cinsel içerikli iletiler gönderilmesidir.

https://cinselsiddetlemucadele.org/wp-content/uploads/2024/09/Kavramlar-Sozlugu-Eylul-2024-web-1.pdf

https://www.csdestek.org/tr/cinsel-saldiriya-maruz-birakildim

7. YÖNERGE

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı içinde yaşanabilecek ihlâllere karşı yürütülecek süreç, bir Yönlendirici Grup tarafından koordine edilir.

Yönlendirici grup, Toplumsal Cinsiyet Politikaları Çalışma Grubu içerisinden toplumsal cinsiyet eşitliğini gözeterek, Gizlilik ve Tarafsızlık Taahhütnamesini imzalamış üç kişiden oluşur. Bu üç kişi yılda bir değiştirilerek rotasyona tabi tutulur.

Yönlendirici Grup, Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı üyelerinin tamamının, ağ içerisinde cinsel taciz ve toplumsal cinsiyet temelli şiddeti önleme konusunda eşit kurumsal bilgiye ve farkındalığa sahip olmasını sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla düzenli aralıklarla oryantasyon, farkındalık eğitimleri, atölyeler ve deneyim paylaşımı toplantıları organize eder.

Bildirim Kanalı ve Güvenlik: İhlâl bildirimlerinin yapılabilmesi için ayrı ve güvenli bir e-posta adresi oluşturulur. Bu e-posta adresinin işleyişi, Yönlendirici Grup tarafından seçilen ve altı ayda bir rotasyona tabi tutulan iki kişi tarafından her gün düzenli olarak takip edilerek ve yönlendirici gruba bilgi verilerek sağlanır.

İhlâl iddiaları, e-posta kanalı dışında bildirilmiş, örneğin bir toplantıda dile getirilmiş olabilir. Bu durumda, konunun Yönlendirici Grup tarafından derhal ele alınabilmesi ve bildirimin kalıcı olması için yazılı hale getirilerek e-posta ile iletilmesi istenir.

Uzman ve Kurumsal Destek: Değerlendirme ve onarım süreçlerinde, ihlale maruz bırakılan kişinin psiko-sosyal iyilik halini desteklemek ve adil bir inceleme yürütebilmek amacıyla, ihtiyaç duyulan hallerde uzman meslek örgütlerinden destek veya danışmanlık alınması sürece dâhil edilebilir.
Yönlendirici Grup'un Sorumluluğu: Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı üyelerinden oluşan Yönlendirici Grup, bir aklama veya cezalandırma mercii gibi değil; onarıcı adaleti, şeffaflığı ve dayanışmayı merkeze alarak süreci kolaylaştıran ve yönlendiren bir konumda süreci işletir.

Acil Önlemlerin Eyleme Geçirilmesi: Yönlendirici Grup, e-posta adresi üzerinden yapılan bildirimden haberdar edilmesi üzerine süreçlerin işletilebilmesi için gecikmeksizin bir etik kurul oluşturur.

Etik Kurul Oluşturma: Etik Kurul sürekli bir yapı değildir, gerekli durumlarda Yönlendirici Grup tarafından oluşturulur.

Etik Kurul, biri gizlilik sözleşmesini imzalamış TCPÇG üyesi, biri ruh sağlığı uzmanı ve biri de hukukçu olmak üzere üç kişiden oluşur. Üyelerin, söz konusu olayın taraflarından bağımsız olmaları ve tarafsız davranmaları esastır.

Hukukçu desteği için toplumsal cinsiyet temelli çalışan hukuk örgütleri ve/veya kadın dayanışma örgütleri ile ruh sağlığı uzmanı desteği için bu alanda çalışan oluşumlarla ön görüşmeler yapılarak, gerekli durumlarda birlikte çalışabilmek üzere mutabakat sağlanır.

Etik Kurul bir bildirim aldığında; kişilerin daha fazla zarar görmemesi adına tarafların iletişiminin askıya alınması, çalışma alanlarının değiştirilmesi veya geçici uzaklaştırma gibi acil koruyucu tedbirler alabilir. Etik Kurul bu tedbirleri yazılı olarak Yönlendirici Grup'a iletir. Yönlendirici Grup ise (örneğin kararın iletilmesini takiben beş iş günü içinde) bu önlemlerin hayata geçirilmesi için gerekli idari işlemleri yürütür, koordinasyonu sağlar ve süreci takip eder.

Kararların ve Yaptırımların Uygulanması: Etik Kurul, sürecin sonunda vardığı yaptırım kararlarını taraflara ve Yönlendirici Grup'a bildirir. Yönlendirici Grup'un bu aşamadaki rolü, kararı sorgulamak değil; Etik Kurul’un verdiği kararları ve tedbirleri işleme almaktır. Yönlendirici Grup, kararı takiben en kısa sürede (örneğin üç iş günü içinde) toplanır ve kararın uygulanması için görev dağılımı yapar. Belirlenen yaptırımların en geç on beş iş günü içinde uygulamaya konulması hedeflenir. Etik Kurul’un aldığı karar, beyanda bulunan kişinin onay vermesi halinde Genel Gruba açıklanır.
Onarıcı ve Dönüştürücü Adalet Tavsiyelerinin Takibi: Sadece yaptırım değil, aynı zamanda şifa bulma ortamının yaratılması adına Etik Kurul tarafından sunulan dönüştürücü eylem planları (özür dileme, eğitimlere katılım sağlama, ağın güvenliğini artırıcı yapısal değişimler yapma vb.) Yönlendirici Grup tarafından uygulanır ve uzun vadeli olarak takip edilir.
Gizlilik Çerçevesinde Raporlama ve Güvenlik: Bu koordinasyon sırasında gizlilik ilkesi esastır. Gerekli acil durumlarda, güvenli alanın oluşturulabilmesi için bildirimin detayları saklı kalmak koşuluyla faile yönelik kimlik bilgisi Etik Kurul tarafından sadece önlem alacak olan Yönlendirici Grup ile paylaşılabilir. Süreç tamamlandığında ise Etik Kurul, gizliliği ihlâl etmeyecek şekilde hazırladığı yazılı raporu Yönlendirici Grup'a teslim ederek süreci resmen kapatır.

8. ACİL DESTEK VE DANIŞMA HATLARI

Fotoğraf İnsanları Dayanışma Ağı, sürece dâhil olan veya ihlâle maruz bırakıldığını beyan eden herkesi, gerekli durumlarda yetkili uzman kuruluşlara ve destek mekanizmalarına yönlendirmeyi ilke edinir. Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (https://www.csdestek.org/) referanslarıyla, Türkiye'de acil durumlarda aranabilecek destek hatları şunlardır:

ALO 112 ACİL ÇAĞRI MERKEZİ (Acil Tıbbi Yardım Hattı, Polis, Jandarma)
ALO 183 Aile, Kadın, Çocuk ve Engelli Sosyal Danışma Hattı (Merkezlerde yüz yüze hizmet alınabilir.)
ALO 157 İnsan Ticareti Mağdurları Acil Yardım ve İhbar Hattı
Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği Destek hattı 05495991519 (Hafta İçi Pazartesi , Salı, Çarşamba 11:00-17:00)
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı Danışma Merkezi: 0212 292 52 31 (Hafta içi saat: 10:00-16:30 arası ulaşılabilir)
Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı: 0212 656 96 96 - 0549 656 96 96
Kadın Meclisleri Danışma Hattı: 0212 912 42 43 - WhatsApp hattı: 0505 004 11 98 (7/24 ulaşılabilir)
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Acil Yardım Hattı: 0212 656 96 96 - 0549 656 96 96
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kadın Destek Hattı: 444 80 86 (7/24)